Dakhma – wieża milczenia. Dwa wzgórza w pobliżu malowniczo położonego Yazd – jednego z najstarszych miast na Ziemi – nie przykuwają uwagi na tle potężnego masywu gór Zagros. Podejrzewam, że wiele osób mija je odwiedzając Yazd nie uświadamiając sobie fascynującego znaczenia jakie nadaje im jedna z najstarszych, wciąż kultywowanych religii świata – zaratusztrianizm.

Islamska Republika Iranu, jak cały Bliski Wschód, jest mozaiką kulturowo-religijną. Obok wielkich światowych religii – islamu, chrześcijaństwa i judaizmu występują tu również mniejsze, niejednokrotnie starsze wierzenia jak chociażby zaratusztrianizm, którego wyznawcy nazywani bywają czcicielami ognia. Do ciekawostek należy fakt, że wszystkie cztery wymienione religie są przez władze irańskie konstytucyjnie uznane za legalne. Nielegalne jest natomiast odprawianie tradycyjnych zaratusztriańskich pogrzebów czyli korzystanie z Dakhm. Zaratusztrianie wierzą bowiem, że ciało po śmierci staje się nieczyste i należy pozbyć się go w sposób nie zanieczyszczający ziemi, ognia ani wody. W tym celu wynoszą swoich zmarłych na szczyt wieży by pozwolić ptactwu, głownie sępom, pożywić się ich ciałem. Dla wyznawców religii uznających ciało za świątynię duszy jest to jednak nic innego jak bezczeszczenie zwłok połączone z próbą wywołania epidemii. W związku z powyższym w Iranie od około 30 lat tego typu ceremonie o f i c j a l n i e nie odbywają się. W Indiach wciąż pozostają na porządku dziennym.

Wracając jednak do samej religii warto wiedzieć, że świętą księgą zaratusztrian jest Awesta, której najważniejszą część tworzą Gaty, zgodnie z wierzeniami napisane przez samego Zaratusztrę – jednego z wielu kapłanów wiary staroirańskiej zwanej mazdaizmem. Zaratusztrianizm wywarł wyraźny wpływ na judaizm, a poprzez niego także na chrześcijaństwo oraz islam, i według części religioznawców, istnieją poważne przesłanki do twierdzenia, że takie podstawowe zasady tych religii jak Sąd Ostateczny, wędrówka duszy po śmierci do piekła lub nieba, wiara w istnienie diabła i nadejście mesjasza powstały pod silnym oddziaływaniem zaratusztrian. Kapłanów zaratusztrianizmu nazywano magami i przypisywano im umiejętność przepowiadania przyszłości z układu gwiazd oraz leczenia ludzi. Według XIII wiecznych dzienników Marco Polo magami, którzy wyruszli z terytorium dzisiejszego Iranu, byli również mędrcy którzy według Ewangelii Mateusza złożyli pokłon i dary narodzonemu Jezusowi Chrystusowi (w tradycji chrześcijańskiej Trzej Królowie).

Zgodnie z przekazem zawartym w Gatach plemię Zaratusztry zostało wybite na skutek wojen plemiennych, a on sam tułał się przez kilkanaście lat po stepach północnego Iranu, ucząc się od innych kapłanów i obserwując bezsensowne walki plemienne wyniszczające jego lud. W wieku 30 lat objawiła mu się jaśniejąca istota – Wohu Manah (Dobra Myśl). Istota ta zaprowadziła go przed oblicze boga, który przedstawiał się jako Ahura Mazda (Pan Dobra) i który w jednej chwili spuścił na Zaratusztrę objawienie wszystkich zasad nowej religii. Zaratusztra usiłował podzielić się swoim odkryciem z innymi, efektem czego musiał salwować się ucieczką do pobliskiej krainy – królestwa Chorezmu. Zdołał tam przekonać do swojej religii króla Wisztaspę, który zaprowadził ją na swoim terytorium wywołując tym samym irytację okolicznych władców. Zorganizowali oni rodzaj "wyprawy krzyżowej" na Chorezm. Ekspedycja zakończyła się fiaskiem, a król Wisztaspa w odwecie najechał wszystkie okoliczne państwa i utworzył duże królestwo na terenach obejmujących dzisiejszy Iran Północny, Turkmenistan i część Kirgistanu.

Obowiązującą religią w nowym państwie stał się zaratusztrianizm, a Zaratusztra stał się jej głównym kapłanem. Pojął też za żonę córkę najważniejszego doradcy Wisztaspy – Dżamaspy, który stał się jego największym przyjacielem. Sam Zaratusztra stał się jedną z najbardziej wpływowych postaci w państwie Wisztaspy. Zgodnie z tradycją przekazaną w późniejszych księgach Awesty Zaratusztra zrezygnował pod koniec życia z wszelkich zaszczytów, spisał Gaty, a następnie umarł przez dobrowolne zanurzenie się w lodowatych, krystalicznie czystych wodach jeziora Kasaoja w Pamirze. Z Awesty wynika też, że nasienie Zaratusztry zapłodni kiedyś dziewicę, która o świcie wykąpie się w tym jeziorze. Urodzi się z niego nowy prorok (Saoszjant), który poprowadzi ludzi do ostatecznego zwycięstwa z siłami zła i ustanowi bezpośrednie królestwo Ahura Mazdy na Ziemi. Upadek zaratusztrianizmu wiąże się z ekspansją islamu, na który po podboju arabskim przeszła większość Irańczyków. W samym Iranie pozostało obecnie ok. 40 000 zaratusztrian, a ich głównym ośrodkiem jest właśnie Yazd, gdzie zaratusztrianie znaleźli w VII wieku schronienie przed przymusową konwersją na Islam.

Podoba Ci ten artykuł? Podziel się nim z innymi !